betacell, brusselse spinn off

Iets interessants gelezen dat je wil delen met je studiegenootjes? Post het hier

betacell, brusselse spinn off

Postby downfall101 » Thu Dec 15, 2005 10:54 am

Bron: standaard

Genezen van suikerziekte
Brusselse artsen werken eveneens aan voorkomen van diabetes


Transplantatie kan suikerziekte genezen, maar donoren zijn er te weinig. Misschien kunnen varkens bijspringen.


Zachtjes schudt de transplantatiechirurge het infuus boven de operatietafel. Traag drupt een dikke, gele vloeistof in de poortader van de patiënt. In het infuusvocht zitten bètacellen uit de alvleesklier van een donor, die insuline produceren. Via de poortader moeten ze naar de lever reizen van de patiënt, die suikerziek is. Daar horen ze de taak over te nemen van de cellen van diens eigen alvleesklier, die niet langer insuline aanmaken.

Als de transplantatie slaagt, hoeft de meneer op de operatietafel straks niet meer zes keer per dag bloed te prikken, om het suikergehalte van zijn bloed te controleren, en hoeft hij geen insuline meer te spuiten om in leven te blijven. Zo'n vijftig suikerzieken in de hele Europese Unie worden jaarlijks op deze manier van hun suikerziekte genezen. Dat hebben ze te danken aan de onderzoeksgroep van Daniël Pipeleers aan de Vrije Universiteit van Brussel, die tien jaar geleden voor het eerst een bèta-celtransplantatie uitvoerde en sinds die tijd een Europees centrum leidt dat de techniek aan de collega's doorleert.

De primeur was in 1995 voor een Belgische vrouw van 38 die al aan suikerziekte leed sinds ze twee jaar oud was, en vreselijke last van complicaties had. Op haar eenendertigste dreigde al blindheid door netvliesschade, wat nipt werd vermeden met een laseroperatie. Op haar vierendertigste werkten haar nieren niet meer, en kreeg ze een niertransplantatie. Op haar zevenendertigste moesten twee tenen worden geamputeerd wegens onherstelbare vaatschade, en op haar achtendertigste wilde een hardnekkige voetwonde niet meer genezen.

,,Toen hebben we getransplanteerd'', herinnert Daniël Pipeleers zich die allereerste overplanting van bèta-cellen in het universitaire ziekenhuis van Jette. Tien jaar later worden alvleeskliercellen niet meer alleen aan de VUB getransplanteerd, maar ook aan de KU Leuven en in diverse ziekenhuizen in het buitenland. ,,We leiden momenteel mensen uit Antwerpen en van de ULB op'', zegt Pipeleers, ,,zodat die straks ook kunnen beginnen. Want kandidaten zijn er genoeg: ruim vijfduizend Belgen komen in aanmerking voor een transplantatie.''

Maar tot dusver kunnen in België slechts vijftien mensen per jaar een transplantatie krijgen. ,,Het zouden er meer kunnen zijn'', , zegt Pipeleers, ,,als we maar meer donoren hadden.''

Voor één transplantatie moeten zo'n tweehonderd miljoen bèta-cellen uit de donor-alvleesklier worden geïsoleerd. En aan alvleesklieren is niet makkelijk te komen, zegt Pipeleers, die zijn donormateriaal van Eurotransplant betrekt, de Europese organisatie die donororganen onder aangesloten landen verdeelt. ,,Alvleeskliercellen staan onderaan op de prioriteitenlijst'', betreurt de onderzoeker. ,,Ze worden pas als allerlaatste bij een donor weggehaald, nadat klassiekere donororganen, zoals nieren, hart en longen zijn weggenomen..'' Die organen moeten ook sneller worden uitgenomen dan een alvleesklier: een hart kan maar vier uur buiten een lichaam overleven, alvleesklieren moeten uiterlijk zestien uur na afname op de celbank in Jette zijn.

Daar worden de insulineproducerende bètacellen uit de alvleesklier geïsoleerd, gezuiverd en getest. ,,En dan is het meestal wachten'', zegt Pipeleers, ,,op een tweede donor. Eén donor levert doorgaans onvoldoende cellen op - en we krijgen lang niet altijd een héle alvleesklier.'' Die tweede donor moet zich binnen de paar weken aandienen; langer houden de wachtende cellen het in de celbank niet uit.

Alle Europese centra samen halen tegenwoordig zo'n vijftig transplantaties van alvleeskliercellen per jaar, zegt Pipeleers, die ook enkele buitenlandse universitaire centra in de techniek instrueerde. ,,De transfusietechnieken wisselen soms per centrum: het is maar wat je het handigst vindt. Wij hanteren bijvoorbeeld geen infuus, maar spuiten de cellen rechtstreeks in de lever in. Maar de bereiding van de cellen, die luistert nauw. Dat doen we hier aan de VUB voor heel België, waarna we ze vervoeren naar het ziekenhuis waar de injectie gebeurt.''

Om het tekort aan donorcellen te omzeilen, wordt in Brussel inmiddels aan een variante op de transplantatietechniek gewerkt, waarbij menselijke bètacellen worden vervangen door die van ongeboren varkens. ,,Daarvan zijn er genoeg'', verantwoordt Pipeleers de keuze. Maar voor het tot transplantaties bij mensen komt, moeten nog een paar horden worden genomen. Zo moet nog het bewijs worden geleverd dat overplanting van varkenscellen naar mensen veilig is en geen risico op besmetting met varkensvirussen inhoudt. Dat is het voornaamste bezwaar tegen zo'n xenotransplantatie (met donorweefsel van een andere soort), want bètacellen van varkens functioneren prima, zegt Pipeleers. Momenteel is BetaCell, een spin-off van de VUB-onderzoeksgroep, bezig met experimenten waarbij apen een transplantatie met varkenscellen krijgen. Dat gebeurt eerst bij de kleine apenkolonie van de UCL en straks in het ruimer opgezette primatencentrum van het Nederlandse Rijswijk. ,,Als dat goed gaat, kunnen experimenten bij mensen hopelijk in 2007 van start gaan.''

De industrie ziet alvast brood in het onderzoek met de varkenscellen. Het IWT (Instituut voor Innovatie door Wetenschap en Technologie) financiert BetaCell om de techniek verder te ontwikkelen.

DE vrouw van de eerste transplantatie is inmiddels 48, en maakt het goed. Wel moet ze weer insuline spuiten, nadat ze dat de eerste twee jaar na haar transplantatie niet had hoeven doen. ,,Maar haar transplantaat werkt nog steeds'', zegt Pipeleers tevreden, ,,al is het na verloop van tijd wat minder insuline af gaan geven dan we aanvankelijk hadden gehoopt. In elk geval hoeft ze niet veel insuline bij te spuiten. En de complicaties waar ze vroeger zo'n last van had, blijven achterwege. De wonden aan haar voet zijn mooi genezen, en ze is na haar transplantatie ook nooit meer in een coma geraakt - wat een van de gevaarlijke neveneffecten van suikerziekte is.''

Ook bij de andere getransplanteerden, wereldwijd inmiddels een paar honderd, zijn de resultaten goed. Een op de vijf mensen hoeft geen insuline meer te spuiten, de eerste jaren na transplantatie, en bij de rest blijven de getransplanteerde cellen in elk geval functioneren, zij het op een wat lager pitje dan ideaal zou zijn. ,,Maar hun stofwisseling is prima in evenwicht, en veel extra insuline hebben ze niet nodig.''

Tegenwoordig wachten artsen niet meer met transplanteren tot de ziekte vergevorderd is, zoals in 1995, zegt Pipeleers: ,,We grijpen nu sneller in.''

En niet alleen dat: artsen proberen nu ook te voorkómen dat suikerziekte uitbreekt. ,,Dat is een opwindende nieuwe aanpak'', vindt Pipeleers, ,,waarbij we ontsporende alvleeskliercellen bij het begin van de ziekte weer in het gareel proberen te krijgen, voor het te laat is. Dat doen we door mensen bij wie pas de diagnose van suikerziekte is gesteld, een week lang een behandeling te geven met monoklonale antilichamen .'' Dat zijn gespecialiseerde eiwitmoleculen die de witte bloedcellen (T-lymfocyten) van het afweersysteem opruimen die het bij vergissing op de bèta-cellen van de alvleesklier hebben gemunt. Uit experimenten bij tachtig suikerzieke Belgische en Beierse patiënten blijkt dat patiënten anderhalf jaar later een veel hogere eigen insulineproductie hebben en veel minder insuline moeten bijspuiten.

,,Er is nu verder onderzoek nodig om de behandeling te perfectioneren'', zegt Pipeleers. Dat onderzoek is peperduur (de monoklonale antilichamen worden op maat gemaakt door een Amerikaans biotechbedrijf), maar Pipeleers kan gelukkig rekenen op financiële steun van een grote Amerikaanse liefdadigheidsorganisatie, de JDRF, die opgericht is door ouders van suikerzieke kinderen. ,,Zij sponsoren overal ter wereld het beste onderzoek dat ze vinden kunnen'', zegt Pipeleers niet zonder trots. ,,En wij zijn daar bij. Tot dusver hebben we al tien miljoen euro van ze gehad. Zopas hebben we groen licht gekregen voor het dubbele bedrag over de komende jaren: van JDRF en de Europese Unie.''

,,Zou het niet fantastisch zijn'', droomt Pipeleers, ,,als we suikerziekte straks aan de ene kant kunnen voorkomen, en aan de andere kant genezen?''
The problem with America is stupidity. I'm not saying there should be a capital punishment for stupidity, but why don't we just take the safety labels off of everything and let the problem solve itself?

I REFUSE TO TIPTOE THROUGH LIFE .......ONLY TO ARRIVE SAFELY TO DEATH!
downfall101
Pro-Admin
Pro-Admin
 
Posts: 1125
Joined: Wed May 22, 2002 3:52 pm
Location: Brussel

Postby downfall101 » Thu Dec 15, 2005 10:55 am

volg het onderwerp niet echt, maar zover ik me herinnerde uit een iets wetenschappelijker tijdschrift waren de resultaten van die Betacell transplantatie wel bemoedigend, maar lang niet zo rooskleurig als den pip het hier voorsteld.
wel goed van de VUB
The problem with America is stupidity. I'm not saying there should be a capital punishment for stupidity, but why don't we just take the safety labels off of everything and let the problem solve itself?

I REFUSE TO TIPTOE THROUGH LIFE .......ONLY TO ARRIVE SAFELY TO DEATH!
downfall101
Pro-Admin
Pro-Admin
 
Posts: 1125
Joined: Wed May 22, 2002 3:52 pm
Location: Brussel

Postby Pi » Thu Dec 15, 2005 12:43 pm

Als je je labo voorstelt in een tijdschrift of krant à la Standaard, Knack (waar ze ook zowat elke 2 weken in staan),... is het de gewoonte om alles zo mooi mogelijk voor te stellen, alsof het nog maar heel eventjes zal duren om de ziekte in kwestie definitief uit de wereld te helpen. Mensen die op de hoogte zijn van't onderzoek lezen deze pop-wetenschapsartikels toch niet en mensen die er niets van weten kunnen maar best zo optimistisch mogelijk zijn.
Mensen geven nu eenmaal sneller geld aan een project dat vlakbij het grote succes zit dan aan beginnend- of basisonderzoek.

Ironisch genoeg zijn de echte doorbraken (zoals de ontwikkeling van een zeer efficiënt HPV-vaccin, dat al maanden geweten is maar slechts vorige week in't nieuws kwam) pas met heel veel vertraging bij het grote publiek bekend. :roll:
11:15, restate my assumptions:
1. Mathematics is the language of nature.
2. Everything around us can be represented and understood through numbers.
3. If you graph these numbers, patterns emerge.
Therefore: There are patterns everywhere in nature
User avatar
Pi
Pro-Admin
Pro-Admin
 
Posts: 2017
Joined: Sat May 25, 2002 2:35 pm
Location: Maastricht / DMD

Postby Hobbie » Thu Dec 15, 2005 1:28 pm

Pi wrote:(zoals de ontwikkeling van een zeer efficiënt HPV-vaccin, dat al maanden geweten is maar slechts vorige week in't nieuws kwam)


Vergeet vooral de belangrijke lijdende rol niet die mijn hypothese-onderzoek daarin gespeeld heeft! :lol:
In ons hart te kijken,
Daaruit moet straks blijken
Of het Duister bezwijkt...

(Winnend Zangfeestnummer 2004, GK uiteraard 8) )
Gekend en gevierd, sein geluk!
BSG gzgv: geen zaal, geen Vrijheid!
User avatar
Hobbie
Admin
Admin
 
Posts: 1945
Joined: Mon Oct 28, 2002 8:44 pm
Location: Onder de Lange Wapper

Postby Pi » Thu Dec 15, 2005 3:23 pm

In dat geval nen dikke proficiat, het ziet er naar uit dat't een enorm succes wordt :D

Hier zitten ze alvast te werken tegen te klok: ze proberen in kaart te brengen hoe de verspreiding van de verschillende genotypes van HPV in Brussel eruit ziet, maar binnen een jaar zullen normaal gezien de 4 belangrijkste genotypes beginnen te verdwijnen...
11:15, restate my assumptions:
1. Mathematics is the language of nature.
2. Everything around us can be represented and understood through numbers.
3. If you graph these numbers, patterns emerge.
Therefore: There are patterns everywhere in nature
User avatar
Pi
Pro-Admin
Pro-Admin
 
Posts: 2017
Joined: Sat May 25, 2002 2:35 pm
Location: Maastricht / DMD

Postby downfall101 » Fri Dec 16, 2005 10:37 am

jeuj, nu nog iets tegen HIV en we kunnen weer voor de vrije sex gaan :D
The problem with America is stupidity. I'm not saying there should be a capital punishment for stupidity, but why don't we just take the safety labels off of everything and let the problem solve itself?

I REFUSE TO TIPTOE THROUGH LIFE .......ONLY TO ARRIVE SAFELY TO DEATH!
downfall101
Pro-Admin
Pro-Admin
 
Posts: 1125
Joined: Wed May 22, 2002 3:52 pm
Location: Brussel


Return to Up-to-date

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 2 guests